In augustus krijgt Puglia zijn familie terug.
Halverwege de maand — rond Ferragosto, het hoogtepunt van de Italiaanse zomer — komen gezinnen uit het noorden terug naar het zuiden. Kinderen die naar Milaan of Torino zijn verhuisd voor werk keren terug naar hun ouders. Nichten en neven die elkaar het hele jaar niet zien, treffen elkaar bij dezelfde tafels als tien jaar geleden. Restaurants zitten vol. De dorpen die de rest van het jaar bijna leeg zijn, staan plots vol met auto's met Milanese nummerplaten.
Het is een ritme dat al generaties bestaat. Voor veel Zuid-Italianen is augustus geen maand van uitrusten, maar van bijeenkomen.
De olijfgaarden zijn intussen leeg.
Wij, en de meeste olijfboeren die we kennen, blijven werken. Niet omdat we geen vakantie kennen, maar omdat augustus in Puglia geen maand is die je zomaar kan overslaan. Wat er nu gebeurt met de bomen, bepaalt in grote mate wat er in november geoogst wordt.
Twee dingen, elke week
Het eerste is water geven. Niet veel — onze Coratina-bomen zijn eeuwenoud, hun wortels reiken dieper dan wij ooit kunnen graven. Maar een beetje water op strategische momenten helpt de kleine, zich net ontwikkelende vruchten om te blijven rijpen in plaats van te verdorren.
Het tweede is oppervlakkig ploegen. Een lichte ploeg gaat vijf centimeter diep tussen de rijen door. Twee dingen gebeuren daardoor. Eén: de verharde bovenlaag die zich onder de zon vormt, breekt open, waardoor het weinige regenwater dat er valt naar beneden zakt in plaats van te verdampen. Twee: het onkruid dat om water concurreert, wordt verstoord voor het krachtig kan worden.
Deze techniek is niet uitgevonden door een landbouwadviseur. Ze wordt hier al generaties zo gedaan — in delen van Puglia sinds Romeinse tijden. Er is niets moderns aan, en ook niets beters.
Een maand van wachten
Juli was heet dit jaar. Onze streek zag hoge temperaturen weken na elkaar, en zoals elke zomer waren er kleine bosbranden in de heuvels rond Sicarico. Wij hadden geluk — geen enkele kwam in de buurt van onze gaard. Andere boeren waren minder fortuinlijk.
Die branden zijn zelden groot. Een paar hectaren, een uitgebrand veld, soms een verlaten olijfgaard die vroeger van iemands overleden ouders was. Maar ze worden elk jaar gewoner. Wat vroeger een uitzonderlijke gebeurtenis was, is nu een terugkerend deel van elke zomer in Puglia.
Elke boer die ik ken kijkt in augustus naar de horizon op een manier die niet alleen over de oogst gaat. Als er ergens een rookkolom opstijgt, weet je binnen tien minuten of het jouw kant op komt. Meestal niet. Soms wel.
Dus terwijl Italiaanse gezinnen elkaar terugvinden aan lange middagtafels, kijken wij naar het weer. We ploegen vijf centimeter aarde open. We geven kleine hoeveelheden water aan bomen die het meestal niet nodig hebben. En we hopen dat de zomer voorbijgaat zonder ons te nemen wat hij nemen kan.
In november, wanneer de oogst begint, dragen de flessen ook augustus in zich. De hitte, de wind, het geluk. Een fles olijfolie is dat allemaal ineens.
Voorlopig ruikt Sicarico naar zon en droog gras, en zijn de bomen aan het wachten met ons mee.
Wil je de rest van het seizoen van dichtbij volgen?
Schrijf je in op de lijst van mensen die de oogst mee volgen. Je krijgt maandelijks een update uit de boomgaard, en je krijgt als eerste de kans om de nieuwe olie te bestellen wanneer ze eind november gebotteld is.
Volg de oogst mee
0 reacties